Ders çalışmak bazen gerçekten problem haline gelebilir. Hazırlanmak zorunda olduğunuz bir sınav vardır fakat bir türlü çalışamaz dersin başında oyalanıp durursunuz. Kendinizi tembel veya disiplinsiz olarak niteleseniz de çoğu zaman bunun başka nedenleri vardır.
Örneğin, sınırlı bir zaman içinde bitmesi gereken bir ton materyali düşünmenin oluşturduğu yılgınlık yani kendine aşırı yüklenme, sürece odaklanmak yerine olumsuz sonuçları düşünerek kaygılanmak, belirli bir zaman diliminde çalışmanın bir mecburiyet olarak görülmesinin oluşturduğu özgürlüğün kısıtlanması hissi vs. çalışmaya engel olabilir.
Zamanın sınırlılığı yetiştirememe kaygısına bu da kendine aşırı yüklenmeye ve istikrarsızlığa neden olur. Sonuç odaklı olmak kişiyi andan uzaklaştırır ve şimdide olamayan zihin kendisini yaptığı işe veremez. Bir diğer nokta olan engellenme hissi konusunda ise; normalde severek yapılabilecek bir aktivite bile bir zorunluluk haline gelince özgürlüğüm engelleniyor diye düşünen bir yönümüz (parçamız) bu aktiviteyi sabote eder.
Sonuçta sıkılma, dikkatin dağılması, oyalanma vs. gibi kaçınma davranışları gösterilerek var olan potansiyel bir türlü kullanılamaz. Çalışmalardan istenen verim alınamaz. Çalışılamadıkça kaygı yükselir, kaygı yükseldikçe de ders çalışmak gerçekten güçleşir. Zamanla bu durum kısır bir döngüye dönüşür. Eğer böyle bir problem yaşanıyorsa, zihnin yeniden programlanmaya ve bu sorunu sürdüren davranışların değiştirilmeye ihtiyacı var demektir. Böyle bir ihtiyacı olanlar, aşağıdaki kendi kendine yardım çalışmasını yapabilirler.
Çalışmanın hedefi, ders çalışmaya engel olan inançların etkisini azaltarak istenen davranış değişimini kolaylaştırmaktır.
Uygulamayı Nasıl Yapabilirsiniz?
1 - Önce soruna neden olan düşünce yapısını değiştirmek için bilinçli bakış veren ifadeler iki üç kez okunur veya ses kaydı yapılarak dinlenir.
2 - Sonra da bu ifadelerin altında vuruşlar olarak yazılan "engel inançlar" tamamen yıkılana, çürütülene yani kişiye anlamsız gelene kadar tekrar edilir.
3- EFT (Duygusal Özgürlük Teknikleri)'ni bilenler ifadeleri setup ifadesi, engel inançları da eft vuruş ifadeleri olarak kullanabilirler. Not: EFT (Emotional Freedom Technique) öğrenmek isteyenler daha detaylı bilgi için internette bunu araştırarak nasıl uygulayabileceklerini öğrenecekleri kaynaklara ulaşabilirler veya uygulamayı öğreten bir kitap alarak uygulamasını öğrenebilirler.
4 - Ancak herkes EFT bilmiyor olabilir. Bu nedenle bunları EFT setupları olarak uygulamadan, öylesine okusanız veya sesli olarak kaydedip dinleseniz bile zihninizi yeniden organize etmenizde ve ders başarınıza katkı sağlayacak davranışları artırmanızda size faydalı olacaktır.
5 - Uygulama yaparken inançlar hemen yıkılmayabilir, sonuç alabilmek için inanç tamamen mantıksız, anlamsız gelene kadar üzerinden çalışılmalıdır. Bu yüzden çalışmaya zihin yeniden organize olana ve yeni davranış kazanılana kadar her gün ısrarlı bir şekilde devam edilmelidir.
6 - Buradaki ifadelerin hepsi sizin için uygun olmayabilir. Bu nedenle bu ifadeler ve engel olan inançlardan size uygun olanları seçerek sadece onlar üzerinde de çalışabilirsiniz. Yanı sıra burada yazılanlar dışında daha farklı engel inançlarınız olabilir bunları tespit ederek sadece onlar üzerinde de çalışabilirsiniz.
7 - Engel olan inançlar çalışılırken bu inanç ifade edildikten sonra bunu çürüten kanıtları düşünmek, veya böyle düşünüyor olmanın dezavantajlarını (zararlarını) düşünmek te bu düşüncelerdeki hataları fark etmeye ve daha gerçekçi düşünmeye yardımcı olabilir.
Herkese başarılar…
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar çalışmak için uygun zaman, yer veya içsel motivasyon bekleyerek yapmam gereken işlerimi erteliyorsam da her zaman diliminin kendine göre farklı sorumlulukları olduğunu fark ederek, işlerimi gününde ve zamanında tamamlamayı seçiyorum.
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar çalışmak için uygun zaman, yer veya içsel motivasyon bekleyerek yapmam gereken işlerimi erteliyorsam da her zaman diliminin kendine göre farklı sorumlulukları olduğunu fark ederek, işlerimi gününde ve zamanında tamamlamayı seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Sonra yaparım...
Aslında sonra yaparım diyerek kendimi kandırdığımın farkındayım. Şimdiye kadar sonra yaparım dediğim durumların sonuçlarını düşünerek şimdinin işini şimdi yapmayı ve sonrasında kendimi daha rahat hissetmeyi seçiyorum... Vuruş; Sonra yaparım...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar yapmam gereken iş önümde dururken, onun dışında her şeyle ilgileniyorsam da bu davranışımın tek bir konu ile ilgilenmeyi sıkıcı bulmamdan kaynaklandığını, başka şeylerle ilgilenmemin beni oyalayıp ilerlememi engellediğini fark ederek tek bir zaman diliminde sadece yapmam gereken işle ilgilenmeyi seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Aynı anda bir çok işi bitirmeliyim...
Kendimi tek bir konuya vermek, sadece çalıştığım materyal ile ilgilenmek sanki özgürlüğümü kısıtlıyor gibi geliyorsa da aslında konuya odaklanmamı, daha iyi kavrayabilmemi ve ilerleyip bitirerek özgürleşmemi sağlıyor. Dikkatimi dağıtmanın özgürlük ile hiçbir alakası yok. Bir zorlukla karşılaştığımda bunu halletmek yerine başka şeylerle ilgilenmek zorluktan kaçınmaktan başka bir şey değil. Beni özgürleştirecek olan şey ise zorluğu halledecek olan disiplini gösterebilmem. Zorluklarla yüzleşmem beni olumsuz hislerimden özgürleştirecek. Bu nedenle aynı anda bir çok şeye el atıp dikkatimi dağıtmak, verimimi düşürmek yerine tek bir zaman diliminde tek bir iş, tek bir ders, tek bir konu, tek bir problem üzerinde çalışarak somut ilerlemeler kaydetmeyi seçiyorum.
Vuruşlar; Tek bir konu ile ilgilenmek özgürlüğümü kısıtlar...
Sanki aynı anda bir çok şeye el atarsam daha çok iş yapacakmışım yada böylece bir çok işi bitirecekmişim gibi hissediyorsam da bu davranışımın hiçbir şeyi bitirmeme yardımcı olmadığı gibi dikkatimi dağıttığını, verimimi düşürdüğünü ve sonuçta hiçbir konuda ilerleyemediğimi fark ederek tek bir zaman diliminde tek bir iş tek bir ders, tek bir konu ve problem üzerinde çalışarak gerçek ilerlemeler elde etmeyi seçiyorum.
Vuruş; Bir çok şeye el atarsam daha çok şey öğrenirim...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar tek bir seferde tek bir konu üzerinde çalışmaya başladığımda sanki diğer işleri ihmal ediyormuşum, yapmam gereken bir şeyleri kaçırıyormuşum gibi hissederek yaptığım çalışmadan tatmin olamıyor, sadece onunla ilgilenmekle yetinemiyor aynı anda diğer konulara da göz atma isteği beni zorluyorsa da artık bunun kendimi derse veremememe ve dolayısı ile verimimin düşmesine neden olduğunu fark ediyorum.
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar tek bir seferde tek bir konu üzerinde çalışmaya başladığımda sanki diğer işleri ihmal ediyormuşum, yapmam gereken bir şeyleri kaçırıyormuşum gibi hissederek yaptığım çalışmadan tatmin olamıyor, sadece onunla ilgilenmekle yetinemiyor aynı anda diğer konulara da göz atma isteği beni zorluyorsa da artık bunun kendimi derse veremememe ve dolayısı ile verimimin düşmesine neden olduğunu fark ediyorum.
Her yeni bir öğrenme, yeni bir yetenek geliştirme, tamamlanmak istenen bir proje, baştan yapılan bir planlama ve sonrasında da aynı yönde atılan istikrarlı adımlarla, ilerlemelerle, çabalarla gerçekleşir.
Bir yemek yerken bile tabağımıza yiyebileceğimiz miktarda yemek koyar, yutabileceğimiz büyüklükte lokmalar ile yemeği yeriz. Bende her ne kadar her ders çalışmaya başladığımda tek bir seferde tek bir konu ile çalışmayı az bularak bir çok şeye el atmak istesem de, böyle yapmak zorundaymışım gibi hissetsem de artık bu hisse rağmen, aklımla hareket ederek tek bir zaman diliminde, tek bir iş, tek bir ders, tek bir kitap, tek bir konu, tek bir problem ile ilgilenmeyi ve bitirebileceğim büyüklükte bir bilgi parçasını hallederek tam ve temiz iş yapmayı seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Az bilgi ile yetinemem... Bir seferde daha çok şey öğrenmeliyim...
Bilinçli Bakış İfadesi:
Her ne kadar ders çalışmaya başladığımda, hemen aklıma çok cazip fikirler geliyor, dikkatim ilgi alanıma giren ilginç uyaranlar tarafından dağılıyor, mutlaka merak edecek bir şeyler buluyorsam da bunun benim başladığım dersi tamamlamamı engellediğini, yaptığım işi yarım bırakmama neden olduğunu, verimimi düşürdüğünü fark ederek başladığım önümdeki dersi, işi, konuyu bitirmeyi, aklıma ne kadar cazip bir fikir gelirse gelsin çalışmamı tamamlamayı seçiyorum.
Her ne kadar ders çalışmaya başladığımda, hemen aklıma çok cazip fikirler geliyor, dikkatim ilgi alanıma giren ilginç uyaranlar tarafından dağılıyor, mutlaka merak edecek bir şeyler buluyorsam da bunun benim başladığım dersi tamamlamamı engellediğini, yaptığım işi yarım bırakmama neden olduğunu, verimimi düşürdüğünü fark ederek başladığım önümdeki dersi, işi, konuyu bitirmeyi, aklıma ne kadar cazip bir fikir gelirse gelsin çalışmamı tamamlamayı seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Her şeyi birden öğrenmeliyim...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar neyi ne kadar ve hangi yöntemlerle çalışacağımı, hatta ders çalışma dışında veya sonrasında yapacaklarımı baştan planlamadığım, kısacası kendimi organize etmediğim için ders başında geçirdiğim sürede kendimi oyalayıp duruyor bir sonuca ulaşamıyorsam da artık bunu fark ederek bir işe başlamadan önce o işi ve iş dışı aktiviteleri planlamayı, yapacaklarımı ve zamanımı organize etmeyi seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Planlı çalışmak özgürlüğümü kısıtlar... Dilediğim gibi çalışmak özgürlüktür...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar ders çalışmaya tam organize olmadan oturup, sonrasında da ihtiyacım olan çalışma materyalini aramak için kalkıp dikkatimi dağıtıyorsam da artık bir derse başlamadan önce o ders için gereken her şeyi baştan elimin altında bulundurmayı seçiyorum....
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Hazırlık yapmak zaman kaybı...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar ders çalışmaya başladığımda ilgimin sık sık başka şeylere kaymasıyla dikkatimi toplamakta, sürdürmekte güçlük yaşıyorsam da artık otomatik ortaya çıkan bu tür kaçınma davranışlarımı daha erken fark edip bunları durdurarak dikkatimi yaptığım işe vermeyi sürdürmeyi seçiyorum. Kendine Sor: Hiç uzun süre dikkatini verdiğin bir şey olmuyor mu? (Severek ilgilendiğin ve yaptığın faaliyetleri düşün)
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Ders çalışmak sıkıcı...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar çalıştığım bir iş üzerinde bir güçlükle karşılaştığımda farkında olmadan dikkatimi başka bir şeye vererek karşılaştığım bu güçlükten kaçınma davranışları gösteriyorsam da artık bu otomatik davranışımın farkına vararak kaçınma davranışımı önleyici tedbirler almayı, bu tepkimi önlemeyi ve zorluklarla yüzleşmeyi seçiyorum.
Bir zorlukla karşılaşma durumunda öncelikle bedenimdeki hislerin farkına varıp bu his ve duyguları boşaltıyor ve derin bir nefes alarak he durumda iyi hissetmeyi seçiyorum. Eğer bir zorlukla karşılaşacak olursam, bu zorluğu parçalara ayırmayı ve her bir parçayı tek, tek ve sıra ile halletmeyi, yenmeyi seçiyorum. Bir elmayı tüm olarak yutmaya çalışmak yerine lokma lokma yediğim gibi çalıştığım her bir dersi kitabı konuyu en basit bileşenlerine ayırarak her bir konuyu sıra ile anlayıp öğrenerek bir diğerine geçmeyi seçiyorum. Güçlükler karşısında hemen yılgınlık göstermek, dağılmak ve pes etmek yerine biraz da sabır göstermeyi, biraz da sebat etmeyi ve ısrarlı olmayı seçiyorum. Ve tamamlamayı başardığım her adımda kendime bir güçlüğü yenmenin zevkini ve keyfini yaşatarak kendimi bir şekilde ödüllendirmeyi seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Disiplin sıkıntı verir... Zorluktan kaçarsam rahatlarım...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar şu anda çalışmam gerektiği halde canım hiçbir şey yapmak istemiyor, ders çalışmak sıkıcı geliyor üstelik bu durum uzadıkça buna bir de içimdeki çatışmanın oluşturduğu sıkıntı hissi de ekleniyorsa da artık bu direnci, bu kısır döngüyü aşacak, çözüm alternatiflerini bulma ve bunları uygulama iznini kendime veriyorum.
Özellikle sıkıntı hissedilen bölgeye doğru derin ve rahatlatıcı nefesler almanın hissi dağıtıcı bir işlevi var. Bende özellikle bu hisse doğru derin ve rahatlatıcı nefesler alarak bu hissi dağıtmayı seçiyorum. Sonra gerçek yorgunluk bahaneleri ile gerçek dinlenme ihtiyacı arasındaki farkı bilinçli aklımla ayırt etmeyi seçiyorum. İsteksizlik geçene kadar çalışma materyali, hızı, yöntemi vs. konularında kendime esneklik tanıyorum. Ancak her halükarda ders çalışma alışkanlığımı ve disiplinimi bozacak kadar uzun aralar vermeden istikrarlı bir şekilde çalışmaya devam etmeyi ve hedefime doğru ilerlemeyi seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Ders çalışmak çok sıkıcı... Canım hiç çalışmak istemiyor...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar çalışma masamda, bilgisayar karşısında doldurduğum vakit ile kendimi ders çalışıyorum diye kandırıyorsam da ders başında geçirdiğim zaman diliminin farkında olmayı ve kendimi öğrendiklerimle gerçekçi bir şekilde değerlendirmeyi seçiyorum. Artık ders başında oyalanmak başka şeylerle ilgilenmek yerine çalıştığım saatlerin verimini artırmayı, telaş yerine sükûnetle, sabırsızlık yerine emin adımlarla acelesiz fakat sindirerek çalışmayı yeri geldiğinde küçük bir detayı bile ihmal etmeden kavramayı ders sonunda da kat ettiğim ilerlemeyi ve kendimi yargılamadan olduğum kadarıyla, yapabildiğim kadarıyla kabul etmeyi dinlenme, eğlenme, spor ve diğer aktivitelerle de yaşam kalitemi artırmayı seçiyorum.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Yetiştiremeyeceğim... Acele etmeliyim...
Bilinçli Bakış İfadesi: Her ne kadar kendimi hiç zorlamadan, zihnimi yormadan sürekli yokuş aşağı gidilen yol ve yöntemlerle ders çalışıyormuş gibi yapıp, kendimi kandırıyorsam da, zihnimi gerektiği gibi çalıştırmadan, pasif ders çalışma metotlarında kalarak yaptığım öğrenmelerin çok da kalıcı olmadığını fark ederek daha kalıcı öğrenme yöntemlerini kullanmayı seçiyorum. Örneğin çalıştığım bir konu bittiğinde öğrendiklerimi zihinsel, sözel veya yazılı olarak özetleyebilir, bunları işleme dökerek kendimi test edebilir, yada daha farklı aktif çalışma stilleri ile öğrendiklerimi pekiştirerek daha kalıcı hale getirmeyi seçebilirim.
Vuruşlar (Engel olan hatalı inançlar); Ben zorlanmaya gelemem... En kolay yol en iyi yoldur...
• Not; Bu yazının içindeki bir kısım fikirler merhum Ord. Prof. Dr. Ali Fuat Başgil’in (1893-1967) Gençlerle Baş başa adlı çalışmasındaki görüşlerinden esinlenilmiştir.